Is een RI&E verplicht?
Ja. Heb je personeel in dienst, dan ben je in vrijwel alle gevallen verplicht om een RI&E (Risico-inventarisatie & evaluatie) op te stellen.
Toch krijgen we deze vraag nog bijna dagelijks.
Dat is ook niet zo vreemd. Want er doen nogal wat verhalen de ronde. “Pas vanaf vijf medewerkers.” “Alleen als je fulltimers hebt.” Of: “Voor een klein kantoorbedrijf is het niet nodig.”
Geen van die uitspraken klopt.
In dit artikel leggen we uit wanneer een RI&E verplicht is, voor wie de verplichting geldt en wanneer je de RI&E ook moet laten toetsen.
Wanneer is een RI&E verplicht?
De RI&E-verplichting komt voort uit de Arbeidsomstandighedenwet. Als werkgever ben je verplicht om de risico’s binnen je organisatie in kaart te brengen én vast te leggen welke maatregelen je neemt om die risico’s te beperken.
In de praktijk betekent dit dat vrijwel iedere werkgever een RI&E nodig heeft.
Het maakt daarbij niet uit of medewerkers fulltime werken, parttime werken of een oproepcontract hebben. De verplichting geldt voor iedereen die onder jouw verantwoordelijkheid werkzaamheden uitvoert.
Denk bijvoorbeeld aan:
- medewerkers met een arbeidsovereenkomst;
- oproepkrachten;
- uitzendkrachten;
- stagiaires.
Veel werkgevers vragen zich daarom niet af óf ze een RI&E nodig hebben, maar vooral hoe uitgebreid deze moet zijn.
Lees ook: Wat is een RI&E?
De uitzondering: minder dan 40 uur werk per week
Er is één belangrijke uitzondering.
Werken alle medewerkers samen minder dan 40 uur per week? Dan hoef je meestal geen volledige RI&E op te stellen. Je kunt dan gebruikmaken van de Checklist Gezondheidsrisico’s.
Dat betekent overigens niet dat je niets hoeft te doen.
Ook dan blijf je verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving. Je moet risico’s inventariseren en passende maatregelen nemen om die risico’s zoveel mogelijk te beperken.
Keuzestress? Vergelijk gratis de beste 50 RI&E aanbieders
Jij vertelt wat je zoekt, wij regelen de rest
✓ De beste RI&E aanbieders al voor je geselecteerd
✓ Enige onafhankelijke RI&E vergelijkingssite
✓ Persoonlijk advies van dé arbo experts
✓ Meer dan 21.000 klanten
✓ Ontvang snel 3 RI&E offertes
Geldt de RI&E-verplichting ook voor kleine organisaties?
Ja.
Misschien is dit wel de meest voorkomende misvatting die we tegenkomen.
Veel kleine werkgevers denken dat een RI&E pas verplicht wordt vanaf een bepaald aantal medewerkers. Dat klopt niet.
Ook wanneer je één medewerker in dienst hebt, ben je in principe verplicht een RI&E op te stellen.
Gelukkig hoeft dat niet ingewikkeld te zijn. Veel kleine organisaties kunnen gebruikmaken van een erkende branche-RI&E. Daarmee wordt het opstellen een stuk eenvoudiger en sluit de RI&E direct aan bij de risico’s binnen de branche.
Wanneer moet je een RI&E laten toetsen?
Het opstellen van een RI&E is één stap. In veel gevallen moet deze vervolgens ook worden beoordeeld door een gecertificeerde arbodienst of arbokerndeskundige. Dat noemen we de RI&E-toetsing.
Werk je met meer dan 25 medewerkers? Dan is zo’n toetsing meestal verplicht.
Heb je maximaal 25 medewerkers én maak je gebruik van een erkend branche-instrument, dan hoef je de RI&E meestal niet te laten toetsen.
Zie die toetsing niet als een administratieve verplichting.
Een externe deskundige kijkt met een frisse blik naar de risico’s binnen jouw organisatie en helpt voorkomen dat belangrijke aandachtspunten over het hoofd worden gezien.
Lees ook: Wat is een arbodienst? en 12 misvattingen over arbodienstverlening.
Wat als je geen RI&E hebt?
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan controleren of je een actuele RI&E hebt én of je daadwerkelijk werkt aan de maatregelen uit het Plan van Aanpak.
Ontbreekt de RI&E of is er geen Plan van Aanpak? Dan kun je een boete krijgen.
Maar eerlijk gezegd vinden wij dat niet eens het grootste risico.
Een organisatie zonder actuele RI&E heeft meestal onvoldoende zicht op de risico’s binnen het bedrijf. Daardoor worden problemen vaak pas zichtbaar als een medewerker uitvalt, klachten ontstaan of er een ongeval plaatsvindt.
Met andere woorden: een ontbrekende RI&E is vaak vooral een signaal dat preventie onvoldoende aandacht krijgt.
En juist dat wil je als werkgever voorkomen.
Geldt een RI&E ook voor zzp’ers of vrijwilligers?
Voor zelfstandigen zonder personeel geldt de RI&E-verplichting niet. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor hun arbeidsomstandigheden.
Heb je als zzp’er medewerkers in dienst? Dan gelden dezelfde verplichtingen als voor iedere andere werkgever.
Werk je met vrijwilligers? Dan ligt het iets genuanceerder. In sommige situaties ben je alsnog verplicht een RI&E op te stellen, bijvoorbeeld wanneer vrijwilligers werkzaamheden uitvoeren waarbij veiligheids- of gezondheidsrisico’s aanwezig zijn.
Wat kost een RI&E?
De kosten van een RI&E lopen sterk uiteen.
Gebruik je een erkende branche-RI&E en stel je deze zelf op? Dan blijven de kosten vaak beperkt.
Schakel je een externe deskundige in voor begeleiding, uitvoering of toetsing? Dan hangt de prijs onder meer af van:
- het aantal medewerkers;
- het aantal locaties;
- de aard van de werkzaamheden;
- de aanwezige risico’s.
Een kleine kantoororganisatie betaalt daardoor meestal aanzienlijk minder dan een organisatie met meerdere vestigingen of een productieomgeving.
Het is verleidelijk om vooral naar de prijs te kijken.
Maar een goedkope RI&E die belangrijke risico’s mist, blijkt achteraf vaak duurder dan een goede RI&E die helpt om verzuim, ongevallen en andere problemen te voorkomen.
De vraag is eigenlijk niet óf je een RI&E nodig hebt
Voor de meeste werkgevers is het antwoord eenvoudig: ja, een RI&E is verplicht.
De belangrijkere vraag is eigenlijk of jouw RI&E nog aansluit op de praktijk van vandaag.
Want organisaties veranderen voortdurend. Er komen nieuwe medewerkers bij, werkzaamheden veranderen, er wordt verbouwd, verhuisd of anders gewerkt. Een RI&E die vijf jaar geleden goed was, hoeft dat vandaag niet meer te zijn.
Zie de RI&E daarom niet als een document dat je één keer opstelt om vervolgens in een la te leggen. Gebruik hem als hulpmiddel om risico’s zichtbaar te maken, verzuim te voorkomen en medewerkers gezond en veilig aan het werk te houden.
