Conflictbemiddeling

Wat is conflictbemiddeling?

Conflictbemiddeling is het begeleiden van een conflict door een onafhankelijke derde. Het is een verzamelnaam voor verschillende manieren om conflicten bespreekbaar te maken en op te lossen. Mediation is daarvan de bekendste vorm.

Binnen organisaties wordt conflictbemiddeling vaak ingezet wanneer een conflict tussen collega’s, een werknemer en leidinggevende of binnen een team de samenwerking begint te verstoren. De bemiddelaar helpt daarbij niet door een oordeel te geven of een oplossing op te leggen, maar door het gesprek in goede banen te leiden en belangen, verwachtingen en misverstanden bespreekbaar te maken.

Daardoor kan in de meeste gevallen voorkomen worden dat een conflict verder escaleert en leidt tot langdurig verzuim, een verstoorde arbeidsrelatie of zelfs het vertrek van een werknemer.

Wanneer ga je over tot conflictbemiddeling?

Niet ieder verschil van mening vraagt om een bemiddelaar. Discussies en verschillende inzichten horen nu eenmaal bij samenwerken. Conflictbemiddeling komt in beeld wanneer partijen er samen echt niet meer uitkomen.

Dat zie je bijvoorbeeld wanneer collega’s niet meer met elkaar willen samenwerken, een leidinggevende en werknemer telkens dezelfde discussie voeren of irritaties binnen een team steeds verder oplopen. Een meningsverschil over taken kan uitgroeien tot een situatie waarin collega’s elkaar ontwijken of alleen nog via e-mail met elkaar communiceren.

Op dat moment lost een conflict zich in de meeste gevallen niet meer vanzelf op. Juist dan kan een onafhankelijke derde helpen om het gesprek weer op gang te brengen en te voorkomen dat de situatie verder verslechtert.

Welke vormen van conflictbemiddeling zijn er?

De vorm van conflictbemiddeling hangt af van de situatie en de betrokken partijen.

Mediation

Mediation is de bekendste vorm van conflictbemiddeling. Een onafhankelijke mediator begeleidt gesprekken tussen de betrokken partijen en helpt hen om zelf tot afspraken te komen.

Bij mediation ligt de nadruk vaak op het herstellen van de communicatie, het bespreekbaar maken van onderliggende belangen en het vinden van een oplossing waar beide partijen achter staan. Deze vorm wordt veel gebruikt bij arbeidsconflicten.

Informele bemiddeling

Wanneer een conflict nog niet is geëscaleerd, kan een leidinggevende, HR-professional of vertrouwenspersoon soms een bemiddelende rol vervullen.

Denk bijvoorbeeld aan twee collega’s die regelmatig botsen over verantwoordelijkheden of een werknemer die zich niet gehoord voelt door een leidinggevende. In zulke situaties kan een leidinggevende, HR-professional of vertrouwenspersoon soms al helpen om het gesprek weer op gang te brengen.

Deze vorm is vaak gericht op het vroegtijdig bespreekbaar maken van irritaties, misverstanden of samenwerkingsproblemen voordat een formeel traject nodig is.

Team- of groepsbemiddeling

Soms ontstaan spanningen niet tussen twee personen, maar binnen een heel team. Denk aan onduidelijke taakverdeling, frustraties over de werkdruk of verschillende verwachtingen over samenwerking.

In dat geval ligt de focus minder op individuele standpunten en juist meer op de samenwerking binnen de groep. De bemiddelingsgesprekken gaan dan over onderlinge communicatie, rolverdeling, verwachtingen en vertrouwen binnen het team.

Is conflictbemiddeling verplicht?

Conflictbemiddeling is meestal vrijwillig. Werkgevers en werknemers kunnen in principe niet worden verplicht om deel te nemen aan een bemiddelingstraject.

Toch is conflictbemiddeling niet altijd vrijblijvend. Van werkgevers en werknemers wordt namelijk verwacht dat zij zich inspannen om conflicten op te lossen. Wanneer een voorstel voor bemiddeling zonder goede reden wordt afgewezen, kan dat in sommige situaties meewegen bij een beoordeling door het UWV of een rechter.

Wat doet een mediator of bemiddelaar?

Een mediator of bemiddelaar zorgt voor een neutrale omgeving waarin alle betrokkenen hun verhaal kunnen doen. Daarbij kiest de bemiddelaar geen partij en bepaalt deze niet wie gelijk heeft.

De rol is vooral om structuur aan te brengen in het gesprek, wederzijds begrip te vergroten en partijen te helpen zelf tot oplossingen te komen. Juist daardoor zijn afspraken die tijdens conflictbemiddeling worden gemaakt vaak duurzamer dan oplossingen die door anderen worden opgelegd.

Het doel van conflictbemiddeling is niet dat iemand wint of verliest, maar dat partijen weer verder kunnen samenwerken of samen tot duidelijke afspraken komen.